HAS Hogeschool en Naturalis starten gezamenlijk lectoraat Innovatieve Biomonitoring

Nieuws 9 juli 2019
HAS Hogeschool

Lector Margje Voeten is sinds 1 juli 2019 benoemd. Zij werkt sinds 2009 als docentonderzoeker bij HAS Hogeschool. Naast het lesgeven in de ecologie, werft en begeleidt ze onderzoeksprojecten op het gebied van natuurbeheer, biodiversiteit en habitatgebruik van grote herbivoren.

Margje Voeten is sinds 1 juli 2019 de lector van het nieuwe lectoraat Innovatieve Biomonitoring. Het nieuws werd vandaag bekend gemaakt tijdens de afsluitende dag van de opleiding Toegepaste Biologie. Het gaat om een gezamenlijk lectoraat van HAS Hogeschool en Naturalis Biodiversity Center, waarbij Naturalis niet alleen het lectoraat mede financiert, maar ook deelneemt in de kenniskring van het lectoraat. Het lectoraat wordt in eerste instantie ingesteld voor 4 jaar.

Biodiversiteit onder druk

De aanleiding voor HAS Hogeschool en Naturalis om met dit lectoraat van start te gaan, is het feit dat de biodiversiteit steeds meer onder druk staat. Ontwikkelingen als intensieve landbouw, urbanisatie en klimaatverandering hebben veel dier- en plantensoorten snel doen afnemen met alle nadelige gevolgen van dien voor onze ecosystemen, en de onmisbare producten en diensten die deze ecosystemen leveren voor mensen. Het wordt daarom steeds belangrijker om de biodiversiteit in kaart te brengen, verliezen te meten en effecten van ingrijpen te monitoren.

HAS Hogeschool

Lector Margje Voeten werd vanmorgen tijdens de afsluitende dag van Toegepaste Biologie officieel voorgesteld.

Specifieke technieken voor soortherkenning

Aansluitend op de expertise van Naturalis richt het lectoraat zich in eerste instantie op 2 specifieke technieken voor soortherkenning: (environmental) DNA en automatische beeldherkenning. Met behulp van eDNA is het mogelijk om met bijvoorbeeld een watermonster de aanwezigheid van specifieke soorten aan te tonen in plaats van de conventionele methodes zoals schepnetten of zoeken naar sporen. Automatische beeldherkenning is een techniek waarmee je soorten kunt  herkennen met behulp van kunstmatige intelligentie en machine learning. Het doel van het lectoraat is dan ook het succesvol toepassen van de beide technieken die het detecteren en monitoren van soorten eenvoudig(er) maken en die kunnen bijdragen aan het vroegtijdig en effectief inzetten van (natuur)beschermingsmaatregelen.

Het lectoraat richt zich in eerste instantie op beleidsrelevante soorten zoals:

  • Invasieve exoten, bijvoorbeeld:
    kunnen we in een vroeg stadium invasieve exoten aantonen op de zeebodem en kunnen we met eDNA de verspreiding in kaart brengen? Maar ook: kunnen we met eDNA de dennenprocessierups in partijen geïmporteerd naaldhout vroegtijdig ontdekken?
  • Zeldzaam of beschermde soorten, bijvoorbeeld:
    kun je vaststellen of de gewone bronlibel ergens aanwezig is via eDNA in plaats van het zoeken naar vervelhuidjes langs het water?

Onverwachte uitkomsten

Margje kijkt uit naar de komende jaren. “Ik verwacht hele spannende dingen. De technieken waar we mee aan de slag gaan, worden al langer toegepast, maar door te werken met vragen uit het werkveld kun je komen tot interessante en onverwachte uitkomsten. En die resultaten dragen bij aan het beter en sneller kunnen monitoren van de biodiversiteit zodat we eerder kunnen ingrijpen als soorten onder druk komen te staan.” Margje werkt vanuit de opleiding Toegepaste Biologie, maar gaat ook samenwerken met andere opleidingen, bijvoorbeeld Geo Media & Design. “Voor de bescherming van biodiversiteit is herkenning en identificatie van soorten cruciaal. We verwachten dat we via deze samenwerking het toepassen en implementeren van innovatieve technieken in de praktijk zullen versnellen,” aldus Maaike Romijn, wetenschappelijk directeur van Naturalis.