Interview: lector Frederike Praasterink nam deel aan toekomstverkenning Brabantse agrofood

Nieuws 17 juni 2019
HAS Hogeschool

“Met een breed gedragen coalitie van agrofoodbedrijven, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen en overheden hebben we 4 scenario’s opgesteld richting 2050 die het nieuwe provinciebestuur de komende jaren kan gebruiken als inspiratiebron en richtlijn."

Hoe ziet de toekomst van de Brabantse agrofood eruit? Een brandende vraag waar geen pasklaar antwoord op is. Want we kunnen nu eenmaal niet in de toekomst kijken en de wereld verandert snel. Het is echter wel mogelijk je enigszins voor te bereiden op wat komen gaat door het ontwikkelen van scenario’s, hier rekening mee te houden en samen op te trekken. En dat is precies waarom Brabant Advies samen met bureau Wing een toekomstverkenning deed voor het nieuwe provinciebestuur van de Provincie Noord-Brabant. Lector Frederike Praasterink van HAS Hogeschool was erbij betrokken vanuit haar rol als lid van de Provinciale Raad voor de Leefomgeving, onderdeel van Brabant Advies. Ze vertelt er graag over.

Wat houdt deze toekomstverkenning precies in?

“Met een breed gedragen coalitie van agrofoodbedrijven, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen en overheden hebben we 4 scenario’s opgesteld richting 2050 die het nieuwe provinciebestuur de komende jaren kan gebruiken als inspiratiebron én als richtlijn als het gaat om het maken van politieke keuzes en het beleid daar daaruit voortvloeit. Het is niet de bedoeling de scenario’s te gebruiken als voorspelling, het is een voorstelling van welke kant het op kan gaan waarbij we ons gericht hebben op de meest onzekere trends. Uiteindelijk weet je nooit wat er echt gaat gebeuren, maar je bent er wel beter op voorbereid.”

Wat is de waarde van deze toekomstverkenning?

“De waarde zit ‘m in het proces van de verkenning met een groot aantal deelnemende organisaties waarmee je veel en diverse expertise en ervaringen kan betrekken en zorgt voor draagvlak. En natuurlijk in de uitkomst, en dan met name de vertaling van toekomstperspectieven naar strategie, wat we écht kunnen doen om goed voor te sorteren en toekomstbestendig te zijn. Volgens de website van Brabant Advies zijn de scenario’s handvatten om met een frisse blik naar de toekomst van de Brabantse agrofood te kijken. De scenario’s vormen volgens Brabant Advies ‘een inspirerende voedingsbron voor de dialoog over de lange termijnagenda van de Brabantse agrofood, voor de daarbij horende strategie en daaruit voortvloeiende gezamenlijke acties’. Op 28 februari kreeg gedeputeerde Annemarie Spierings het eerste exemplaar van de toekomstverkenning aangeboden."

Welke methode hebben jullie gebruikt om de scenario’s op te stellen?

“De scenario’s zijn ontwikkeld met behulp van een methode die werkt met een assenkruis. We deden eerst een trendanalyse waarbij we de 2 meest onzekere trends op de assen plaatsten: blijven de markten open of niet? En hoe ontwikkelt de relatie tussen mens en natuur zich? We focusten ons daarbij op wat dit voor agrarische bedrijven betekent, maar ook wat de invloed is op het produceren en vermarkten van voedsel. Daarna vulden we de 4 scenario’s verder in. Tot slot zochten we binnen de scenario’s naar gemeenschappelijke delers: welke thema’s zijn in elk scenario van belang? Wat is een ‘no regret strategy’ daarvoor? Deze punten staan in het advies naar de Provincie toe om mee aan de slag te gaan. Denk aan schaarse grondstoffen en kringlooplandbouw, voedselzekerheid, ook in relatie tot klimaatverandering, digitalisering en het belang van data, en verbondenheid van burgers met voedsel en de natuur.”

Dit zijn de scenario's in het kort

HAS Hogeschool

Wat maakt het voor jouw als lector van HAS Hogeschool waardevol om deel te nemen aan een dergelijke toekomstverkenning?

“Toekomstverkenning is een belangrijk onderdeel van mijn lectoraat. Het helpt om samen met een groep betrokkenen even over de dagelijkse dilemma’s heen te stappen en na te denken over een inspirerende toekomst. Om een nieuw verhaal te maken over de toekomst van ons voedsel dat uitnodigt om aan mee te doen, waar je bij wilt horen. En dat handvatten biedt om ook concreet in actie te komen, bijvoorbeeld via backcasting. Zowel het participatieve proces om de verkenning te maken als het handelingsperspectief ervan zijn van belang. En je herkent de voorlopers in de groep: de bedrijven en personen die al zijn voorgesorteerd op zo’n toekomstscenario en waar we als HAS graag mee samenwerken.”

Werk jij in de praktijk ook met deze scenario’s?

“Ja, dit geeft inspiratie voor mijn werk en we gebruiken de scenario’s ook weer voor een nieuwe toekomstverkenning die ik momenteel samen met PJ Beers doe met een grote groep mensen van de Transitie Coalitie Voedsel. Daar gebruiken we een andere methode en ook dat is interessant te evalueren wat voor verschillende beelden ontstaan vanuit een andere aanpak. Uiteindelijk is een van mijn ambities om ‘future thinking’ verder te integreren in het onderwijs op de HAS. Samen met ‘systems thinking’ zijn dat belangrijke vaardigheden in het werken aan duurzame ontwikkeling en transformatie van ons voedselsysteem.”

Meer weten of de video bekijken? Zie de site van Brabant Advies